Naar inhoud

het koper in de kijker

Bart Indevuyst en Bart Delausnay, onze leerkrachten trompet, hoorn, althoorn, bugel, trombone, bastrombone, tuba en bastuba geven een woordje extra uitleg over de koperblazers.

Wist je dat ...

Deze instrumenten zijn vervaardigd uit een legering van metaal waarvan koper het grootste deel uitmaakt. De toonvorming ontstaat door trillingen die worden opgewekt door met kracht lucht te persen tussen de opeengeklemde lippen. Het mondstuk is ons hulpstuk om de trillingen die de lippen produceren over te zetten in het instrument. De lengte van de buis bepaalt de grondtoon (dit is de laagste noot die men kan spelen). Een korte buis (trompet) zal hoger klinken dan een lange buis (tuba). Door de lipspanning te vergroten kunnen we een reeks -altijd hogere- noten spelen. Dit noemen we de boventonen of natuurtonen. Door het gebruik van de ventielen kan men de lengte van de buis wijzigen. Met elke nieuwe buislengte die we zo verkrijgen kan men weer een nieuwe reeks natuurtonen spelen. Zo kan men met drie ventielen alle noten spelen.

De trompet is het meest gekende instrument van de hele familie. Wie kent er de bekende triomfmars uit de opera ‘Aïda’ van Verdi niet? Ta taaaaaaaaa tatatataaa taa taa tatatataaaaa tataa ....

De trompet is de kleine spruit van de groep. Bij de familie van de trompetten rekenen we ook de cornet en de bugel. De cornet is iets compacter dan een trompet. De bugel daarentegen is iets groter en de klank van de bugel is ronder (of warmer) dan die van de trompet. De trompet (en aanverwanten) zijn voor jonge koperblazers heel gemakkelijk om te leren, ook omdat ze de kleinste zijn van de hele groep kopers.

In de prehistorie namen de primitieve mensen een dierhoorn om op te blazen. Later werd een hoorn gebruikt om signalen te geven zoals bij de jacht en ook bij de postkoets. Een jachthoorn is één lange buis die een aantal malen is rondgedraaid en eindigt in een zeer brede klankbeker. Een moderne hoorn heeft meer windingen en zijkanalen en beschikt over 3 à 4 ventielen (soms zelfs 5). De buislengte bedraagt om en bij 4 meter. Men kan dus heel lage noten spelen maar ook hele hoge omdat het mondstuk erg klein is voor zo’n groot instrument. De hoornist bespeelt zijn instrument links en houdt de rechterhand in de beker. Er is heel veel variatie in klank mogelijk: van helder en schallend tot de verre geheimzinnige klank van het gedempte instrument.

Soms stellen de mensen zich de volgende vraag af: “Kan mijn dochter ook trompet of hoorn leren?” Wel, er is geen enkel probleem waarom meisjes geen koperblaas-instrument zouden kunnen spelen. Ik kan zelf zeggen dat er in België enkele heel getalenteerde vrouwelijke koperblazers zijn. En die zijn ook op jonge leeftijd begonnen, dus ...

De trombone heeft al meer dan vierhonderd jaar zijn oorspronkelijke vorm. Dit instrument heeft een lengte van 2.70 meter en wordt in de volkstaal ook wel schuiftrompet genoemd. Deze naam is gemakkelijk te verklaren. In plaats van met ventielen verandert de trombonist de buislengte door een stuk van de buis over de rest van het instrument heen en weer te schuiven. Als hij de schuif helemaal sluit speelt hij in de ‘eerste positie’ en kan dus een hele reeks natuurtonen spelen. Door uitschuiven verkrijgt men zeven verschillende posities, steeds een halve toon lager, waarop dan weer telkens de natuurtonen gespeeld kunnen worden. Dit systeem maakt het de trombonist mogelijk van de ene naar de andere toon te glijden: het glissando-effect.

De familie van de tuba is een bonte verzameling. We hebben de althoorn, bariton, tenorhoorn of euphonium en als grootste hebben we de bastuba. De bastuba is het grootste en zwaarste van de koperen blaasinstrumenten. Hij versterkt de bastonen in het orkest. De buis is bijna vijf meter lang en loopt bij het mondstuk al direct wijder uit tot op het einde een enorm grote diameter bereikt wordt. Wie dit instrument wil bespelen moet wel over een grote ademcapaciteit beschikken. Ook in de bastuba’s bestaan er verschillende groottes en vormen.

Bart Indevuyst en Bart Delausnay leraars koperblazers.

Praktisch

Academie
Markt 5
9340 Lede
Tel:  053 60 68 70
Fax:  053 80 33 09
E-mail

Openingsuren

openingsuren secretariaat
tijdens het schooljaar
Dag  Openingsuren

Maandag

12.30 - 18.30 uur

Dinsdag

12.30 - 19.30 uur

Woensdag

12.30 - 19.30 uur
Donderdag12.30 - 19.30 uur

Vrijdag

12.30 - 19.30 uur
Zaterdag08.00 - 13.00 uur